Paylaşımın Ve Sohbetin Tek Adresine HoşGeldin, Ziyaretçi!

Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.

Han

En Güzel Edep Güzel Ahlaktir...!
genel
Katılım
20 Ocak 2021
Mesajlar
7,476
Tepkime puanı
6,860
Puanları
113
Konum
Huzur🧿
Cinsiyet
Erkek

İtibar Puanı:

Edebiyatta Tarihî – Tarihsel Eleştiri Kuramı

⇒ Edebi eserlerin tarihsel süreç içindeki yerini ve manasını kavrayabilmek ve eseri tahlil edebilmek için eserin yazıldığı dönemin bütün koşullarını; daha önceki gelişmeleri ve eserin yazılmasından sonraki eserle ilgili her faktörü değerlendirmek esasına dayanan bir görüştür.

⇒ Eserin tarihi gelişme içinde sosyal, siyasi, ekonomik, kültürel vb. Yönleri incelenerek bunlardan hangilerinin ne şekilde eserin anlaşılmasına katkıda bulunduğunu anlayabilmek üzere edebiyat incelemelerinde kullanılacak olan bir metottur.

Edebiyatta_tarihi_tarihsel_elestiri⇒ Tarihsel metot bir eseri incelemek için tek başına kullanılacak olan bir metot olmaktan ziyade yeri geldikçe tarihi bağlam içindeki sosyal verilerden faydalanmak biçiminde uygulanmakta olan bir teoridir.

⇒ Klasisizm, romantizm, realizm gibi edebî akımlar doğrultusunda gelişen eleştiri yöntemleri, eserleri açıklamak ve anlamlandırmak için tarihi gelişmenin önemli olduğunda birleşirler. Bu bağlamda pek çok farklı eleştirme ve okuma şekli ortak biçimde tarihsel eleştiri metodundan yararlanır.

⇒ Tarihi veya tarihsel eleştiri kuramına göre, bir metnin anlaşılması için o metnin yazarının hayat hikâyesinin de bilinmesi gerekir. Zira yazarın çocukluğu, yetiştiği muhit, aldığı eğitim, ideolojik tutumu gibi tarihsel süreçle sıkı sıkıya bağlı veriler, edebî eser eleştirisinde önemli veriler olarak nitelendirilir. Bu yönü ile tarihsel eleştiri kuramıyla sanatçıyı merkeze alan edebiyat kuramları arasında benzerlik vardır.

⇒ Tarihsel eleştiri kuramı eserin sosyal işlevine göre değerlendirmelerde bulunmaktadır. Bu bakış açısına göre, bir eser, oluşturulduğu toplumda zaman içerisinde ortaya çıkmış edebiyat geleneklerinden birine dâhil edilebiliyor, yazıldığı dönemin okurunun edebî eserlerle ilgili beklentilerine cevap verebilecek nitelikleri taşıyorsa, o eser, yazılış amacına ulaşmış demektir.

⇒ Tarihi eleştiri kuramına bağlı kalan eleştirmenlere göre bir edebi eser yazıldığı dönemde “güzel bir eser” biçiminde nitelendirilmeyi hak ediyorsa bugün de “güzel ve başarılı bir eser” olarak nitelendirilmeyi hak ediyordur. Eserin değerlendirilmesinde yazıldığı dönemin koşullarının esas kriter olarak kullanılması zamanın ötesinde bir edebî kriter oluşturma çabası içerisindeki eleştiri yöntemleri tarafından eleştirilmiştir.

⇒ Tarihsel eleştiri, eserin eleştiri kriterlerini belirli bir zamanla sınırladığından bütün zamanlara ve bütün metinlere uygulanabilecek evrensel sanatsal ölçütler olmadığına inanır. Bu sebeple de eserin okuyucuda yaratacağı estetik etkiyi ve çağrışım zenginliğini göz ardı ederek edebî metni, tarihî bir belgeyi açıklar gibi açıklar; tarihsel ve ansiklopedik niteliği ağır basan açıklamalarda bulunmayı daha çok önemser.

⇒ Tarihi eleştiriyi merkeze alarak yapılacak eleştiride ilk iş, metnin orijinal nüshasına ulaşmaktır. Bu mümkün olamıyorsa orijinale en yakın nüshayı bulmak, farklı nüshalar var ise mukayese ile doğruya en yakını bulmak, dili ve ifadeyi incelemek, gerekiyorsa metin tamiri yapmak gerekiyor. Bu sebeple tarihsel eleştiri metodu belirli kalıpların dışına çıkamayarak “anlam arkeolojisine” dönüşmüş, donmuş ve yeniliğe kapalı bir metot olarak eleştirilere hedef olmuştur.

⇒ Tarihsel eleştiri metodunda edebî eserin oluşum süreci içerisinde hangi dönemde, hangi sanat anlayışı ile, hangi çevrelerde, ne tür hayal sistemleri ve semboller içinde meydana getirildiği önemli bir husustur.

⇒ Tarihi eleştiri metodunda eser, incelenirken kendinden önceki, kendi çağındaki ve kendinden sonraki eserlerle karşılaştırılır. Bu sebeple ister istemez metinlerarası bir ilişki söz konusu olur. Bu durum da metinlerarasılık ile tarihi eleştiri arasında bir metot benzerliği oluşmasına olanak tanır.





-Alinti-
 
Tüm sayfalar yüklendi.

Konuyu Görüntüleyen Kullanıcılar (Toplam:0)

Benzer konular Forum Tarih
Han Türk Dili ve Edebiyatı 0 183

Benzer konular